مقدمه
ماندن طولانی در ترافیک سنگین کلانشهرهای ایران، بهویژه تهران، مشهد و اصفهان، به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره تبدیل شدهاند. بسیاری از رانندگان ساعتها در مسیرهای شلوغ میمانند، بدون آنکه متوجه آسیبهای پنهانی شوند که این توقفهای طولانی بر خودرو وارد میکند. اگرچه در ظاهر ممکن است خودرو فقط درجا کار کند، اما در واقع بخشهای مختلفی از آن تحت فشار مضاعف قرار میگیرند؛ فشاری که به مرور زمان باعث فرسودگی موتور، گیربکس و سیستمهای برقی میشود. در این گزارش، نگاهی دقیقتر به اثرات ترافیک بر عملکرد خودرو و راههای پیشگیری از این آسیبها خواهیم داشت.
افزایش استهلاک در توقفهای طولانی
وقتی خودرو در حالت توقف و روشن باقی میماند، موتور همچنان کار میکند اما جریان هوای خنک به اندازه حالت رانندگی وجود ندارد. در این وضعیت، دمای موتور به تدریج بالا میرود و سیستم خنککننده مجبور میشود با توان بیشتری کار کند.
فشار بیش از حد بر فن رادیاتور، پمپ آب و ترموستات باعث میشود که این قطعات زودتر از عمر استانداردشان نیاز به تعمیر یا تعویض پیدا کنند. این در حالی است که بسیاری از رانندگان گمان میکنند توقف درجا آسیبی به خودرو نمیزند.
خطر پنهان برای گیربکس اتوماتیک
در خودروهای اتوماتیک، باقی ماندن در حالت «Drive» هنگام توقف طولانی باعث گردش مستمر روغن گیربکس میشود. این مسئله، بهویژه در ترافیکهای سنگین تابستانی، حرارت داخلی گیربکس را افزایش میدهد و در طول زمان میتواند کیفیت روغن را کاهش دهد.
متخصصان توصیه میکنند در توقفهای بیش از چند دقیقه، خودرو در حالت «N» یا «پارک» قرار گیرد تا از فشار غیرضروری بر سیستم انتقال قدرت جلوگیری شود.
تأثیر منفی بر باتری و سیستم برق خودرو
یکی از پیامدهای کمتر شناختهشده ترافیکهای طولانی، افزایش بار مصرفی روی باتری و دینام است. هنگامیکه خودرو درجا کار میکند و همزمان کولر، سیستم صوتی، چراغها و فن رادیاتور فعال هستند، مصرف برق افزایش مییابد در حالی که دینام با دور پایین نمیتواند شارژ مناسبی تولید کند. نتیجه آن کاهش عمر مفید باتری و احتمال افت ولتاژ در مدارهای برقی است به همین دلیل، بررسی سلامت باتری در فصول گرم و شلوغ سال اهمیت دوچندانی دارد.
افزایش مصرف سوخت و کاهش راندمان موتور
ترافیکهای ممتد نهتنها زمان و انرژی راننده را تلف میکنند، بلکه مصرف سوخت خودرو را هم به میزان قابل توجهی بالا میبرند. خودروهایی که مدت زیادی در حالت درجا کار میکنند، سوخت بیشتری میسوزانند در حالی که مسافت طیشده بسیار ناچیز است علاوه بر این، انباشت دوده در محفظه احتراق و مسیر خروجی اگزوز، به مرور باعث افت توان موتور و افزایش آلایندگی میشود.
تأثیر ترافیک بر لاستیک و ترمز
توقفهای پیدرپی در ترافیک، به ویژه در مسیرهای شهری شیبدار، فشار زیادی به سیستم ترمز وارد میکند. استفاده مداوم از ترمز در سرعتهای پایین باعث داغ شدن دیسکها و لنتها و در نهایت کاهش عملکرد آنها میشود.
از سوی دیگر، لاستیکهایی که ساعتها در گرمای آسفالت و فشار وزن خودرو ثابت میمانند، به تدریج دچار تغییر شکل و کاهش دوام میشوند.
مشکلات فصلی؛ ترافیک در هوای سرد و گرم
در فصل تابستان، گرمای شدید محیط به افزایش دمای موتور و گیربکس کمک میکند و در زمستان، سرمای زیاد موجب چسبندگی روغنها و فشار بیشتر بر موتور در حالت درجا میشود.
در شرایط سرد، رانندگانی که ساعتها با بخاری روشن در ترافیک میمانند، در واقع با بار حرارتی بالا و تهویه ناکافی، موتور را در سختترین وضعیت کاری قرار میدهند.
راهکارهای کاهش آسیب در ترافیک
برای جلوگیری از فرسودگی زودهنگام خودرو در ترافیکهای طولانی، چند نکته ساده اما مؤثر میتواند بسیار مفید باشد:
در توقفهای بیش از ۲ تا ۳ دقیقه، خودرو را در حالت خلاص یا پارک قرار دهید.
از استفاده همزمان از کولر و سیستم صوتی در حالت درجا خودداری کنید.
به طور منظم مایع خنککننده، سطح روغن موتور و فشار باد لاستیکها را بررسی کنید.
در صورت ترافیک سنگین تابستانی، سیستم تهویه را روی حالت گردش داخلی تنظیم کنید تا فشار کمتری بر کمپرسور وارد شود.
باتری خودرو را هر شش ماه یکبار تست کنید، مخصوصاً اگر زیاد در ترافیک میمانید.
جمعبندی
ترافیک فقط مانعی برای حرکت نیست، بلکه تهدیدی خاموش برای خودروها محسوب میشود. موتور، گیربکس، ترمز، باتری و حتی لاستیکها در این شرایط تحت فشار مداوم هستند. هرچند نمیتوان از ترافیک گریخت، اما با رعایت اصول نگهداری و رفتار هوشمندانه در رانندگی، میتوان از بروز بسیاری از آسیبها پیشگیری کرد.
فراموش نکنید که هر دقیقه درجا کار کردن خودرو، بخشی از عمر مفید موتور شما را میسوزاند.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.